EVA (اتیلن وینیل استات)
اتیلن-وینیل استات (EVA) یک کوپلیمر ترموپلاستیک حاصل از پلیمریزاسیون اتیلن و وینیلاستات است که خواص آن بهطور مستقیم تحت تأثیر درصد وینیلاستات (VA) موجود در ساختار قرار دارد. افزایش میزان VA باعث کاهش کریستالینیتی و افزایش انعطافپذیری میشود؛ به همین دلیل گریدهای با VA پایین (10–18٪) بیشتر شبیه پلیاتیلن عمل میکنند و برای قطعات سختتر و مقاومتر مناسباند، در حالی که گریدهای با VA متوسط (20–30٪) خواص شبهلاستیکی پیدا کرده و در تولید فیلمهای کشاورزی، بستهبندی و کفش کاربرد دارند. گریدهای با VA بالا (بیش از 30٪) به دلیل چسبندگی و الاستیسیته زیاد، در چسبهای حرارتی و روکش کابلها استفاده میشوند.
EVA علاوه بر انعطافپذیری و مقاومت ضربهای، دارای خواص ویژهای مانند شفافیت، مقاومت در برابر ترکخوردگی ناشی از تنش، پایداری در برابر اشعه UV و قابلیت فرآیندپذیری در روشهای تزریق، اکستروژن و بادی است. این ویژگیها باعث شده EVA در صنایع کفش، کابل، فیلمهای گلخانهای، بستهبندی شفاف و حتی پنلهای خورشیدی جایگاه ویژهای داشته باشد. در مقایسه با پلیاتیلن، EVA انعطافپذیرتر است و نسبت به پلیپروپیلن چسبندگی بهتری دارد، به همین دلیل بهعنوان جایگزین یا مکمل سایر پلیمرها در بسیاری از کاربردهای صنعتی و تخصصی مورد استفاده قرار میگیرد.
⚙️ کاربردهای تخصصی EVA
صنعت کفش و تجهیزات ورزشی
- استفاده در زیره کفش بهدلیل خاصیت جذب ضربه و انعطافپذیری.
- تولید قطعات ورزشی مثل محافظها و لوازم ایمنی با مقاومت ضربهای بالا.
صنعت کابل و سیم
- روکش کابلهای برق و مخابرات بهدلیل مقاومت در برابر ترکخوردگی ناشی از تنش.
- پایداری در برابر رطوبت و شرایط محیطی سخت.
فیلمهای کشاورزی و بستهبندی
- پوشش گلخانهها با شفافیت و مقاومت UV.
- فیلمهای بستهبندی شفاف و مقاوم در برابر پارگی.
چسبهای حرارتی (Hot-melt Adhesives)
- گریدهای با VA حدود ۱۱–۲۸٪ برای تولید چسبهای صنعتی و خانگی.
- چسبندگی عالی به سطوح مختلف مثل فلز، پلاستیک و چوب.
صنعت خورشیدی و انرژی
- لایههای محافظ در پنلهای خورشیدی بهدلیل مقاومت در برابر UV و آب.
- افزایش طول عمر پنلها با خاصیت ضدزردشدگی.
صنایع پزشکی و بستهبندی دارویی
- تولید فیلمهای شفاف و انعطافپذیر برای بستهبندی دارو.
- کاربرد در تجهیزات پزشکی بهدلیل سازگاری زیستی نسبی.
📈 نکات تخصصی
- گریدهای با VA پایین (10–18٪) → مناسب برای قطعات سختتر و مقاومتر.
- گریدهای با VA متوسط (20–30٪) → کاربرد در فیلمها و کفش با خواص شبهلاستیکی.
- گریدهای با VA بالا (>30 ٪) → مناسب برای چسبها و روکش کابلها بهدلیل چسبندگی و انعطاف زیاد.
⚙️ ویژگیهای فنی EVA
- خواص مکانیکی
- مدول کششی: بسته به درصد VA بین 5 تا 50 MPa
- مقاومت کششی: حدود 10 تا 25 MPa
- ازدیاد طول در شکست: 400 تا 800٪ (انعطافپذیری بالا)
- سختی Shore A: بین 40 تا 90 بسته به گرید
- خواص حرارتی
- دمای ذوب (Tm): 80 تا 100°C
- دمای نرمشدگی (Vicat): 40 تا 60°C
- مقاومت در برابر دمای پایین: حفظ انعطافپذیری تا حدود -70°C
- خواص فرآیندی
- مناسب برای روشهای تزریق، اکستروژن و بادی
- قابلیت مخلوط شدن با پلیاتیلن و سایر پلیمرها برای بهبود خواص
- جریانپذیری خوب در دماهای پایینتر نسبت به PE
- خواص شیمیایی و محیطی
- مقاومت در برابر اسیدها و بازهای ضعیف
- مقاومت متوسط در برابر روغنها و حلالهای آلی
- پایداری در برابر اشعه UV (با افزودنیهای پایدارکننده)
- مقاومت عالی در برابر ترکخوردگی ناشی از تنش محیطی
📂 دستهبندی اصلی گریدهای EVA
گریدهای EVA بر اساس درصد وینیلاستات (VA) و شاخص جریان مذاب (MFI) دستهبندی میشن. این دو پارامتر تعیینکننده خواص مکانیکی، حرارتی و کاربرد صنعتی هستن.
1. بر اساس درصد VA
- VA پایین (10–18%)
- خواص نزدیک به پلیاتیلن
- سختتر و مقاومتر
- کاربرد: کفشهای سختتر، قطعات تزریقی، فیلمهای بستهبندی ساده
- VA متوسط (20–28%)
- خواص شبهلاستیکی، انعطافپذیری بالا
- کاربرد: فیلمهای کشاورزی، بستهبندی شفاف، زیره کفش نرم، کابلها
- VA بالا (30–40%)
- چسبندگی و الاستیسیته زیاد
- کاربرد: چسبهای حرارتی، روکش کابل، لایههای محافظ پنل خورشیدی
2. بر اساس شاخص جریان مذاب (MFI)
- MFI پایین (0.5–2 g/10min)
- مناسب برای اکستروژن و فیلمهای ضخیم
- MFI متوسط (2–10 g/10min)
- مناسب برای تزریق و فیلمهای نازکتر
- MFI بالا (>10 g/10min)
- مناسب برای چسبهای حرارتی و کاربردهایی که نیاز به جریانپذیری زیاد دارن
🌍 گریدهای رایج بینالمللی EVA
- ExxonMobil Escorene™ EVA
- گریدهای 18VA، 28VA، 40VA
- کاربرد در کفش، فیلم، چسب
- Dow Elvax™ EVA
- طیف گسترده از VA پایین تا بالا
- کاربرد در بستهبندی، کابل، چسب
- LG Chem EVA
- گریدهای تخصصی برای کفش و فیلم کشاورزی
- Hanwha EVA
- گریدهای با VA بالا برای چسب و کابل
- BASF Ultrathene™ EVA
- تمرکز روی فیلمهای بستهبندی و کشاورزی
گریدهای مهم
📊 جدول خلاصه گریدها و کاربردها
| درصد VA | خواص اصلی | کاربردهای رایج |
|---|---|---|
| 10–18% | سختتر، شبیه PE | کفش سخت، تزریق، فیلم ساده |
| 20–28% | انعطافپذیر، شبهلاستیک | فیلم کشاورزی، بستهبندی، کفش نرم، کابل |
| 30–40% | چسبندگی بالا، الاستیک | چسب حرارتی، روکش کابل، پنل خورشیدی |
📑 مقالات و منابع علمی مرتبط با EVA
🏭 فرآیندهای تولید رایج EVA
پلیمریزاسیون اتوکلاوی (Autoclave Process)
- در فشار و دمای بالا انجام میشود.
- کنترل دقیق درصد VA و خواص محصول.
- مناسب برای تولید گریدهای خاص با کیفیت بالا.
پلیمریزاسیون لولهای (Tubular Process)
- تولید در مقیاس بزرگ و اقتصادیتر.
- گریدهای عمومی و پرمصرف (مثل فیلم و کفش).
- راندمان بالاتر نسبت به اتوکلاو.
روشهای ترکیبی و اصلاحی
- افزودن پایدارکنندهها، آنتیاکسیدانها و مواد ضد UV.
- بهبود خواص مکانیکی و افزایش طول عمر محصول.
❓ سوال و جواب (FAQ)
- EVA با درصد VA پایین چه کاربردی دارد؟
بیشتر شبیه پلیاتیلن است و برای قطعات سختتر و مقاومتر مثل تزریق و فیلمهای ساده استفاده میشود. - چرا EVA در کفش و کابل محبوب است؟
چون انعطافپذیری بالا و مقاومت ضربهای دارد و در برابر ترکخوردگی ناشی از تنش محیطی پایدار است. - تفاوت فرآیند اتوکلاو و لولهای چیست؟
اتوکلاو کیفیت بالاتر و کنترل دقیقتر میدهد، اما لولهای اقتصادیتر و مناسب تولید انبوه است. - آیا EVA زیستسازگار است؟
بله، در بسیاری از کاربردهای پزشکی و بستهبندی دارویی استفاده میشود و غیرسمی است.
📢 اگر به دنبال خرید گریدهای تخصصی EVA با دیتاشیت کامل و مشاوره فنی هستید، همین حالا با تیم ما تماس بگیرید. ما آمادهایم تا بهترین گرید متناسب با نیاز صنعتی شما را معرفی کنیم و تجربهای مطمئن و حرفهای در تأمین مواد اولیه پلیمری برایتان فراهم کنیم.
نقد و بررسیها
هنوز بررسیای ثبت نشده است.